Bos kan geschiedenis schrijven
Bos kan geschiedenis schrijven
De honderd luisterdagen van het kabinet zijn net om en meteen laat de Raad voor Economische Adviseurs (REA) fijntjes weten, dat het kabinet maar wat aanluiert qua begrotingsbeleid (zie Trouw, 13 juni). Een waarschuwing voor geldverspilling in deze jaren van hoogconjunctuur, dat meteen als aas werd opgepikt door de monetaristen binnen het CDA en de VVD. Bos weer onder vuur.
Tja, Zalm opvolgen als minister van financiën lijkt geen sinecure, aan de oppervlakte. Zalm immers, de langst zittende minister van financiën ooit en, bovenal, de man van de norm, van de begrotingsoverschotten en bezuinigingen en de man die plaaggeest was van onze zogenaamd geldverslindende Europese buurstaten. Toch moet er een nieuwe toekomst kunnen gloren vanuit de ramen van het ministerie van financiën en een nieuwe wind lijkt misschien kans te hebben om op te steken. Want de waarschuwing van de REA staat niet op zichzelf. Het lijkt nu dat Bos van de REA een veeg uit de pan krijgt, maar tijdens de recessie van vijf jaar geleden kregen de scherpe bezuinigingen van Zalm er net zo goed van langs. De tijd lijkt rijp voor een herbezinning op het financiële regeringsbeleid.
Zalm heeft om te beginnen een besmettelijk erfenisje achtergelaten, dat nu als miljardentekort aan de oppervlakte is gekomen, en naast de genoemde REA kwam ook de OESO een paar weken geleden met de weerswaarschuwing, dat de Nederlandse economie oververhit dreigt te raken Bovendien toevallig net in de week waarin Trouw een interview plaatste met een van de meest vooraanstaande Neo-Keynesianen onder de vaderlandse economen: kroonlid van de SER Prof. Ad Kolnaar. Deze voorvechter van een anticyclisch financieel overheidsbeleid veegt in dat interview de vloer aan met het financiële beleid uit de periode Zalm.
Zowel de economen van het OESO als die van de REA, en ook Kolnaar, zien als chronische kernfout van het Nederlandse financiële overheidsbeleid, dat een begrotingsoverschot een doel op zich is geworden, terwijl de overheidsfinanciën in dienst horen te staan van het land en van haar economie. Kolnaar pleit onomwonden voor een Nederlands begrotingstekort en een binnenlands aanspreken van pensioenreserves, die nu worden opgesoupeerd door de Verenigde Staten.
Uiteindelijk lijkt de discussie tussen Den Haag en tal van economen daarbuiten, ondermeer verzameld in de REA, te draaien om de keus: ga je als overheid bezuinigen als de conjunctuur tegenzit en extra stimuleren bij hoogconjunctuur, of juist andersom.
Aan Bos is het om een andere visie in praktijk te brengen, dan Zalm jarenlang heeft gedaan. Van de oppositie zal het niet komen, die hebben dit bij mijn weten nooit op de agenda gezet. Iedereen buiten Den Haag zal er de vruchten van plukken, want met een anticyclisch financieel beleid zal de Nederlandse economie niet meer oververhit raken zoals nu weer dreigt, en zullen de laagstbetaalden niet meer dubbel gepakt worden bij laagconjunctuur, zoals onder Balkenende 1, 2 en 3 is gebeurd.
Bos, het is nu of nooit.
Tom Stobbelaar
12 juni 2007