Kaf en Koren
Kaf en Koren van de Miljoenennota
De informatie over de miljoenennota en de analyses er van, nopen tot schifting, om er wijs uit te worden. Want de gevolgen voor de eigen portemonnee en voor Nederland als geheel, staan krikras door elkaar, zowel in de troonrede als in de krant.
Ook de motieven lijken niet eenduidig. Naast Balkenende die niet wil opkomen voor de middeninkomens en het besluit van Bos om de koopkracht niet te laten stijgen, horen we idealistische peptalk over sociale samenhang.
Bovendien wordt het beeld vertroebeld, doordat politiek en media elkaar bevestigen met het beeld dat de politiek voortdurend verscheurd wordt door persoonlijke ruzies. Het persoonlijke als politiek, bedoeld om dichtbij de burger te komen, wordt een hindernis als het erom gaat, het beleid te begrijpen. Staat bijvoorbeeld Rutte nu Den Uyl te imiteren om rechtser te doen dan Verdonk, of heeft hij het over fiscaal beleid?
Het kabinet wil houvast bieden in de wirwar met de slogan: “Het dak repareren nu de zon schijnt”. Dit lijkt inderdaad een leidraad te zijn, sterker nog, het heeft er de schijn van, dat we voor het eerst een kabinet hebben dat naar economen luistert.
Balkenende verschool zich bij de algemene beschouwingen voor het eerst achter economische vaklui, met zijn opmerking, dat het “volgens economen zo moet.” En Bos illustreerde het, door op de vele oppositievragen naar het waarom van belastingverhoging en het uitblijven van koopkrachtstijging, juist nu het zo goed gaat met de economie, simpelweg te antwoorden: “omdat het nu zo goed gaat doen we dat, zodat we de mensen er niet mee lastig hoeven te vallen als het slecht gaat.”
Met dit antwoord is Bos misschien geschiedenis aan het schrijven, omdat nog niet eerder een anticyclisch financieel overheidsbeleid is gevoerd in ons land. Helemaal duidelijk is dat nog niet, dat wordt het pas, als we over een jaar of wat weer in laagconjunctuur zitten en Bos dan de moed heeft om niet te bezuinigen, maar juist wat extra overheidsgeld in de economie te pompen, via lastenverlichting aan het bedrijfsleven en tegemoetkoming aan de burgers. Pas dan geeft hij zowel Balkenende met zijn oneconomische eerste drie kabinetten, als Marijnissen met diens gebrek aan economische visie, het nakijken.
Dit lijkt het bijzondere te zijn van deze begroting.
Tom Stobbelaar
21 september 2007