Belegger de gebeten hond
Belegger de gebeten hond
Dezelfde dag waarop de Vereniging Bedrijfstak Pensioenfondsen haar jaarvergadering hield, die volledig in het teken stond van de kredietcrisis, sprak de nieuwe Vader des Vaderlands Wouter Bos in Nijmegen een zaal met PvdA leden toe over hetzelfde onderwerp en ruziede Balkenende tijdens een andere discussieavond wat met beleggende partijgenoten over zijns inziens “pervers geprikkelde aandeelhouders”. Het was maandag 24 november, uitgerekend een dag waarop de AEX voor de verandering een keer een sprongetje omhoog maakte.
Op de pensioenfondsenvergadering probeerde men te wennen aan een geringer rendement en aan het loslaten van de pensioenindexering. Wouter Bos beantwoordde op zijn bijeenkomst, na een verhaal zonder nieuwtjes, charmant als nooit tevoren onder meer een vraag uit zijn publiek over bescherming van de kleine belegger bij nationaliseringen – “Jan Modaal is immers allang niet meer uitsluitend spaarder” -, met een gemelijk lachje en het standaard citaat, dat in het verleden behaalde resultaten nu eenmaal geen garantie bieden voor de toekomst. En Balkenende plaatste op zijn discussieavond zelfs vraagtekens bij het morele gedrag van aandeelhouders.
Kortom, de beleggers liggen onder vuur. Ze krijgen er niet alleen van langs op de beurs, dat zijn ze wel gewend inmiddels, maar nu lijken ook de nationale gezagsdragers Bos en Balkenende weinig respect meer voor aandeelhouders te kunnen opbrengen.
Verderop in de week deden ’s lands bankiers er bij een hoorzitting in de Tweede Kamer nog een schepje bovenop: de topmannen trof geen blaam, nee “de aandeelhouders zijn voor een belangrijk deel de schuldigen van de turbulente omstandigheden waarin banken zich nu staande moeten houden.” Arme bankiers!
Waar die aanvallen op beleggers op slaan, is mij een raadsel. De beurs is een dragende pijler van het kapitalisme, een pijler die overeind gehouden wordt door beleggers, die in alle lagen van de bevolking zijn terug te vinden. Het gaat allang niet meer om uitsluitend grote speculanten, maar het merendeel van de hele bevolking zit tegenwoordig op een of andere manier in beleggingen. Er is een ander systeem denkbaar, zeker, maar ik geloof niet dat Bos en Balkenende dáárover willen debatteren, en de bankiers al helemaal niet.
Beleggers, zeker de kleine, verdienen geen morele afstraffing, vooral nu niet. Al was het alleen maar, omdat het de kooplust op de beurs geen goed doet. Het volume van de Nederlandse beurshandel komt misschien toch al onder druk te staan, als de pensioenfondsen doorzetten wat ze op hun vergadering overwogen, namelijk met hun beleggingen deels weg te gaan uit aandelen.
De manier waarop aandeelhouders momenteel behandeld worden, werd zelfs de rechter te gortig, getuige zijn uitspraak diezelfde 24ste november, dat er een onderzoek moet komen naar de rol van de Fortis-leiding èn naar de rol van de Nederlandse Staat bij de nationalisatie van Fortis en ABN Amro, omdat die nationalisatie op een haastige manier en zonder raadpleging van de aandeelhouders tot stand is gebracht. Hoopvol voor de Fortis-beleggers misschien, maar het is toch eigenlijk treurig, dat aandeelhouders vandaag de dag naar de rechter moeten om enig respect te krijgen. Dat gebrek aan respect deed, een week na Bos zijn partijavondje, de aandeelhoudersvergadering van Fortis zowat ontaarden in een volksoproer. Bos mag niet mopperen met een gerechtelijke tussenkomst, want Leterme krijgt het zwaarder de komende maanden. Het wordt in elk geval tijd dat politici inzien dat de kleine man ook kleine belegger is geworden, een belegger die het niet verdient om bestolen te worden via nationalisaties, laat staan om er verbaal ook nog van langs te krijgen.
Tom Stobbelaar
28 november 2008